ანტარქტიდაზე უძველესი ტროპიკული ტყის კვალი აღმოაჩინეს

სამხრეთ პოლუსი ადრე სულ სხვაგვარად გამოიყურებოდა, ვიდრე დღეს.

უხსოვარი დროიდან დედამიწის პოლუსები ყინულოვანი სიცარიელეებია. მაგრამ ყოველთვის ასე არ იყო. დაახლოებით 90 მილიონი წლის წინ, შუა ცარცულ პერიოდში ატმოსფეროში СО2-ის მჭიდრო კონკურენციის შედეგად პლანეტაზე უფრო მაღალი ტემპერატურა იყო.

მეცნიერთა საერთაშორისო ჯგუფის ახალი კვლევების შედეგად, ჩვენ შეგვიძლია წარმოვიდგინოთ, როგორ გამოიყურებოდა სამხრეთ პოლუსი მაშინ.

ყველაფერი 2017 წელს, ამუნდსენის ზღვაში გემ RV Polarstern-ის ექსპედიციის დროს დაიწყო. მაშინ მეცნიერებმა დასავლეთ ანტარქტიდაზე, მყინვარ პაინ-აილენდთან , ზღვის ფსკერზე ვიწრო ხვრელი გაბურღეს. რაც მათ 30 მეტრის სიღრმეზე აღმოაჩინეს, მკვეთრად განსხვავდებოდა ზედაპირზე დანალექების შემადგენლობისგან.

მკვლევარების ყურადღება ყინულის ფენის უჩვეულო შეფერილობამ მიიპყრო. ანალიზებით გაირკვა, რომ ზღვის ფსკერიდან 27-30 მეტრის სიღრმეზე აღმოჩნდა ფენა, რომელიც თავდაპირველად ხმელეთზე ჩამოყალიბდა და არა ოკეანეში.

ამის მიუხედავად, მკვლევარები მზად არ იყვნენ იმისთვის, რაც რენტგენულმა კომპიუტერულმა ტომოგრაფიამ აჩვენა. დანალექ ფენებში სპოროვანი ფესვების და მცენარეული წარმოშობის წიწვოვანი ხეების და გვიმრების მტვრის კვალი აღმოჩნდა. ეს ტროპიკული ტყის ნაშთებზე მიუთითებს, რომელიც ანტარქტიდაზე 90 მილიონი წლის წინ არსებობდა.

მცენარეების მრავალრიცხოვანი ნაშთები იმაზე მიუთითებენ, რომ იმ დროს დასავლეთ ანტარქტიდის სანაპირო ხშირი, ჭაობიანი და ზომიერად ჭაობიანი ტყე იყო.

ეს აღმოცენა მარტო იმას კი არ ადასტურებს, რომ პოლარული ფაუნა დიდი ხნის წინ არსებობდა, არამედ იმის გაგებასაც შეუწყო ხელი თუ როგორ იყო რს შესაძლებელი.

მკვლევარების ჯგუფის შეფასებით, კონტინენტური ფილების მცოცავი დრეიფის წყალობით, ბურღვის მოედანი 90 მილიონი წლის წინ სამხრეთ პოლუსთან რამდენიმე ასეული კილომეტრით უფრო ახლოს მდებარეობდა.

მაშინაც, როგორც ახლა, პოლუსზე 4 ზამთრის თვის მანძილზე პოლარული ღამე იდგა. მაშინ, როგორ შეეძლო ასეთ ტროპიკულ ტყეს ასეთი ხანგრძლივი დროით მზის სხივების გარეშე ეარსება.

ამის გასაგებად მკვლევარებმა ნიადაგში არსებული ბიოლოგიური და გეოქიმიური მონაცემების გამოყენებით მოდელირებული რეკონსტრუქცია შექმნეს.

მოდელირების შედეგების თანახმად, შუა ცარცულ პერიოდში СО2-ის კონცენტრაცია უფრო მაღალი აღმოჩნდა, ვიდრე მეცნიერები ვარაუდობდნენ, ჰაერის წლიური საშუალო ტემპერატურა +12 °C-ს შეადგენდა.

ასეთ თბილ გარემოში, ხშირი მცენარეული საფარი მთელ კონტინენტს ფარავდა და დღეს ცნობილი ყინულოვანი ფარები, მაშინ არ არსებობდნენ.

მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ამ ისტორიის მაგალითს დიდი მნიშვნელობა აქვს პლანეტის მომავლისთვის, მაშინ, როცა СО2-ის დონე ატმოსფეროში კვლავ მატულობს.

მეცნიერები გვაფრთხილებენ, რომ ეს ზრდა უნდა შევაჩეროთ თუ არ გვინდა, რომ პლანეტის ყველაზე ცივი ადგილები ისევ ტყეებმა არ დაფარონ და ოკეანეებმა დედამიწის რუკები არ გადაასხვაფერონ.

4929aafe464d4ba2a3c2cbbd02048d9e.width-630

Leave a comment

Your email address will not be published.


*